Trong chiến lược phát triển mới, TP.HCM không chỉ hướng về trung tâm đô thị mà còn mở rộng mạnh mẽ không gian tăng trưởng ra biển. Việc đồng loạt khởi công 8 công trình, dự án trọng điểm với tổng vốn đầu tư hơn 253.000 tỷ đồng được xem là bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa tầm nhìn đó, tạo ra mạng lưới kết nối mới giữa thành phố với các trung tâm kinh tế biển, logistics và du lịch của vùng Đông Nam Bộ.
Điểm đáng chú ý nhất là dự án đường vượt biển kết nối Cần Giờ với Vũng Tàu có tổng mức đầu tư hơn 93.000 tỷ đồng. Khi hoàn thành, tuyến đường dài khoảng 14 km này sẽ tạo ra hành lang giao thông trực tiếp đầu tiên giữa TP.HCM và Vũng Tàu mà không phải đi vòng qua các tuyến hiện hữu. Công trình gồm cầu vượt biển, hầm và các đoạn đường dẫn, được thiết kế với quy mô 6 làn xe.
Theo các chuyên gia quy hoạch, dự án không đơn thuần là một tuyến giao thông mới mà còn là cú hích để đánh thức tiềm năng kinh tế biển của Cần Giờ. Thời gian di chuyển được rút ngắn sẽ giúp khu vực này thuận lợi hơn trong thu hút đầu tư du lịch, nghỉ dưỡng, dịch vụ và logistics. Đồng thời, tuyến kết nối cũng tạo điều kiện để TP.HCM gắn chặt hơn với hệ thống cảng biển và chuỗi cung ứng của vùng Đông Nam Bộ.
Song hành với dự án vượt biển là tuyến cao tốc đô thị kết nối Hồ Tràm với Cảng hàng không quốc tế Long Thành, có tổng vốn gần 47.000 tỷ đồng. Tuyến đường dài khoảng 42 km sẽ kết nối trực tiếp sân bay Long Thành với các trung tâm du lịch ven biển, hình thành trục phát triển mới giữa hàng không – du lịch – dịch vụ.
Trong bối cảnh sân bay Long Thành đang được kỳ vọng trở thành cửa ngõ hàng không quốc tế lớn nhất cả nước, việc kết nối nhanh tới Hồ Tràm và khu vực ven biển được đánh giá sẽ mở rộng đáng kể không gian phát triển du lịch cao cấp, đồng thời giảm áp lực cho các tuyến giao thông hiện hữu.
Ở lĩnh vực logistics, dự án cảng tổng hợp và container Cái Mép Hạ giai đoạn 1 mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt. Với tổng vốn đầu tư hơn 50.800 tỷ đồng và quy mô hơn 351 ha, cảng được thiết kế để tiếp nhận những tàu container lớn nhất thế giới. Khi hoàn thiện toàn bộ, công suất khai thác dự kiến đạt khoảng 10,8 triệu TEU mỗi năm.
Việc đầu tư Cái Mép Hạ cho thấy tham vọng nâng tầm vị thế logistics của khu vực phía Nam. Không chỉ phục vụ xuất nhập khẩu của TP.HCM và Đông Nam Bộ, cảng còn hướng tới vai trò trung tâm trung chuyển quốc tế, góp phần đưa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi vận tải hàng hải toàn cầu.
Bên cạnh các dự án hướng biển, TP.HCM cũng triển khai nhiều công trình kết nối vùng như cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, cầu đường Bình Tiên và các nút giao trên tuyến Bến Lức – Long Thành. Những dự án này được kỳ vọng sẽ giảm ùn tắc, tăng khả năng lưu thông hàng hóa và tạo sự liên thông giữa trung tâm thành phố với các cửa ngõ phía Nam, phía Tây và khu vực cảng biển.
Theo giới chuyên môn, điểm khác biệt của đợt khởi công lần này là sự kết hợp giữa hạ tầng giao thông, cảng biển, không gian công cộng và phát triển kinh tế biển trong cùng một chiến lược tổng thể. Thay vì chỉ giải quyết từng điểm nghẽn riêng lẻ, TP.HCM đang hướng tới việc tái cấu trúc không gian phát triển, hình thành các cực tăng trưởng mới ngoài khu vực trung tâm truyền thống.
Sau 50 năm mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, thành phố đứng trước yêu cầu phải tạo ra dư địa phát triển mới để duy trì vai trò đầu tàu kinh tế. Loạt dự án vừa khởi công vì thế không chỉ là những công trình xây dựng đơn thuần, mà còn là tín hiệu cho thấy TP.HCM đang chuyển mình từ mô hình phát triển dựa vào nội đô sang mô hình đô thị – cảng biển – dịch vụ – logistics có khả năng cạnh tranh ở tầm khu vực.
Nếu được triển khai đúng tiến độ, các dự án này sẽ góp phần thay đổi diện mạo hạ tầng, mở rộng kết nối liên vùng và tạo động lực tăng trưởng mới cho TP.HCM trong nhiều thập niên tới.
Ngọc Thương
