Trước áp lực cạnh tranh toàn cầu và yêu cầu ngày càng khắt khe về sản xuất xanh, ngành gỗ Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ nhờ công nghệ AI, tự động hóa và chuyển đổi số. Triển lãm Smart Furniture Solutions 2026 được kỳ vọng trở thành điểm kết nối chiến lược, mở ra cơ hội nâng tầm vị thế ngành nội thất Việt trên bản đồ thế giới.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động nhanh dưới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 5.0, ngành gỗ Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tái cấu trúc mô hình sản xuất nhằm duy trì sức cạnh tranh. Không còn dựa vào lợi thế nhân công giá rẻ như trước, nhiều doanh nghiệp đang chuyển mạnh sang ứng dụng công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI) và xây dựng mô hình nhà máy thông minh để tạo ra bước đột phá mới cho toàn ngành.
Theo Ban tổ chức Triển lãm Quốc tế Giải pháp Nội thất Thông minh Việt Nam 2026 (Smart Furniture Solutions – SFS 2026), ngành gỗ Việt đã trải qua hành trình phục hồi ấn tượng sau giai đoạn suy giảm mạnh năm 2023. Nếu năm 2023 kim ngạch xuất khẩu gỗ chỉ đạt khoảng 13,5 tỷ USD do ảnh hưởng của lạm phát toàn cầu và nhu cầu tiêu dùng sụt giảm, thì sang năm 2024, toàn ngành đã bật tăng lên 16,25 tỷ USD, tương đương mức tăng hơn 20%. Đến năm 2025, ngành tiếp tục lập kỷ lục mới với kim ngạch 17,2 tỷ USD. Riêng quý I/2026, xuất khẩu gỗ đạt gần 4 tỷ USD, tạo nền tảng để hướng tới mục tiêu 19 tỷ USD trong năm nay.
Đáng chú ý, thị trường Hoa Kỳ tiếp tục giữ vai trò động lực lớn nhất cho xuất khẩu gỗ Việt Nam khi chiếm hơn 49% tổng kim ngạch trong quý đầu năm 2026. Trong khi đó, Trung Quốc nổi lên như điểm sáng tăng trưởng khi ghi nhận mức tăng gần 47% so với cùng kỳ. Sự phục hồi mạnh mẽ từ các thị trường lớn cho thấy chuỗi cung ứng ngành gỗ toàn cầu đang có xu hướng dịch chuyển và Việt Nam vẫn là điểm đến quan trọng trong mạng lưới sản xuất nội thất quốc tế.
Không chỉ xuất khẩu tăng trưởng, hoạt động nhập khẩu nguyên liệu gỗ cũng sôi động trở lại. Trong quý I/2026, kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 775 triệu USD, tăng hơn 16% so với cùng kỳ năm trước. Điều này phản ánh việc các doanh nghiệp đang tích cực mở rộng sản xuất, tích trữ nguyên liệu để đón đầu làn sóng đơn hàng mới trong giai đoạn cuối năm.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, ngành gỗ hiện không còn nhiều dư địa nếu tiếp tục vận hành theo mô hình truyền thống. Áp lực về năng suất, chi phí nhân công và yêu cầu truy xuất nguồn gốc buộc doanh nghiệp phải thay đổi tư duy sản xuất. Trong đó, AI đang trở thành chìa khóa tạo nên bước ngoặt quan trọng.
Các dây chuyền sản xuất hiện đại tích hợp AI không chỉ giúp tự động hóa khâu gia công mà còn có khả năng phân tích dữ liệu, dự đoán lỗi kỹ thuật và tối ưu vận hành theo thời gian thực. Những hệ thống camera AI có thể tự động quét bề mặt gỗ để nhận diện màu sắc, phân loại chất lượng phôi, phát hiện mắt chết hay khuyết tật vật liệu chỉ trong vài giây.
Ở các công đoạn hoàn thiện, AI tiếp tục phát huy vai trò khi kết hợp cùng robot tự động để tính toán chính xác lực chà nhám, quỹ đạo phun sơn và kiểm soát độ đồng đều của sản phẩm. Nhờ đó, nhiều nhà máy có thể cắt giảm đáng kể tỷ lệ hao hụt nguyên liệu, rút ngắn chu kỳ sản xuất và giảm phụ thuộc vào lao động tay nghề cao.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, công nghệ AI còn giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn sản xuất xanh ngày càng nghiêm ngặt từ thị trường quốc tế như ESG hay EUDR. Đây được xem là “tấm vé thông hành” để ngành gỗ Việt Nam mở rộng thị phần tại các thị trường cao cấp trong tương lai.
Trong xu thế đó, SFS 2026 được tổ chức như một nền tảng kết nối toàn diện giữa doanh nghiệp sản xuất, đơn vị cung cấp công nghệ và các tổ chức quốc tế. Sự kiện dự kiến diễn ra từ ngày 27 đến 30/5/2026 tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế WTC Expo Bình Dương với quy mô hơn 1.000 gian hàng trên diện tích trưng bày khoảng 12.000 m².
Triển lãm quy tụ hàng loạt thương hiệu máy móc và giải pháp công nghệ đến từ nhiều quốc gia như KDT, Riken, Xin Yue Mustang, Haimer hay Elite Robot, cùng các nhà phân phối lớn tại Việt Nam. Tại đây, khách tham quan có thể trực tiếp trải nghiệm hệ thống CNC tích hợp AI, robot sơn tự động, công nghệ lựa màu gỗ bằng AI hay các mô hình nhà máy thông minh phục vụ ngành nội thất.
Bên cạnh hoạt động trưng bày, chuỗi hội thảo chuyên đề về sản xuất xanh, truy xuất nguồn gốc và đào tạo nhân lực ngành gỗ cũng được xem là điểm nhấn quan trọng của sự kiện. Các tổ chức như FSC Việt Nam, SGS Việt Nam và Trường Đại học Lâm nghiệp sẽ cùng chia sẻ giải pháp giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh các tiêu chuẩn quốc tế ngày càng siết chặt.
Ban tổ chức kỳ vọng, trong giai đoạn 2026–2030, ngành nội thất Việt Nam hoàn toàn có thể hướng tới mục tiêu xuất khẩu 20–25 tỷ USD nếu tận dụng hiệu quả các yếu tố công nghệ, thiết kế sáng tạo và chuyển đổi xanh. Trong hành trình đó, AI và các mô hình sản xuất thông minh được xem là động lực cốt lõi giúp ngành gỗ Việt Nam chuyển mình từ vị thế gia công sang trung tâm cung cấp giải pháp nội thất hiện đại của khu vực.
Kim Ngọc
