Tập đoàn công nghệ Samsung Electronics đang đối mặt với cuộc khủng hoảng lao động nghiêm trọng nhất trong nhiều năm khi hàng chục nghìn nhân viên tại Hàn Quốc đe dọa đình công kéo dài. Diễn biến này không chỉ gây sức ép lên hoạt động sản xuất chip AI mà còn khiến chính phủ Hàn Quốc lo ngại về tác động dây chuyền đối với nền kinh tế và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Không còn là những cuộc phản đối nhỏ lẻ như trước, làn sóng bất mãn tại Samsung Electronics đang leo thang thành nguy cơ đình công quy mô lớn nhất trong lịch sử tập đoàn này. Sau nhiều vòng đàm phán thất bại giữa ban lãnh đạo và công đoàn, hơn 50.000 lao động có thể tham gia cuộc đình công kéo dài tới 18 ngày, dự kiến bắt đầu từ ngày 21/5.
Ngòi nổ của căng thẳng nằm ở chính sách tiền thưởng và phân chia lợi nhuận. Công đoàn cho rằng mức thưởng hiện tại không phản ánh đúng đóng góp của người lao động trong giai đoạn ngành bán dẫn bùng nổ nhờ làn sóng AI. Trong khi các đối thủ như SK Hynix ghi nhận mức thưởng hậu hĩnh cho nhân viên, nhiều kỹ sư của Samsung lại cảm thấy bị bỏ lại phía sau.
Theo các nguồn tin quốc tế, phía công đoàn yêu cầu Samsung xóa bỏ mức trần thưởng hiện hành và phân bổ khoảng 15% lợi nhuận hoạt động cho người lao động. Tuy nhiên, ban lãnh đạo hãng công nghệ Hàn Quốc cho rằng yêu cầu này có thể làm gia tăng gánh nặng tài chính, ảnh hưởng tới kế hoạch đầu tư dài hạn trong cuộc đua chip AI toàn cầu.
Điều khiến giới chức Hàn Quốc đặc biệt lo ngại là vai trò quá lớn của Samsung đối với nền kinh tế nước này. Chất bán dẫn hiện đóng góp hơn một phần ba tổng kim ngạch xuất khẩu của Hàn Quốc, trong đó Samsung là một mắt xích quan trọng. Nếu hoạt động sản xuất bị gián đoạn, nền kinh tế vốn phụ thuộc mạnh vào xuất khẩu công nghệ có thể chịu cú sốc đáng kể.
Bộ Tài chính Hàn Quốc đã phải lên tiếng kêu gọi hai bên tiếp tục đối thoại để tránh một cuộc đình công toàn diện. Chính phủ thậm chí cân nhắc khả năng sử dụng cơ chế hòa giải khẩn cấp – biện pháp hiếm khi được áp dụng trong các tranh chấp lao động tại nước này.
Nỗi lo không chỉ dừng lại ở phạm vi Hàn Quốc. Samsung hiện là một trong những nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới, cung cấp linh kiện cho hàng loạt tập đoàn công nghệ toàn cầu. Việc dây chuyền sản xuất bị gián đoạn có thể ảnh hưởng tới các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu và ngành công nghiệp ô tô.
Giới phân tích nhận định đây là thời điểm nhạy cảm đối với Samsung. Chỉ ít ngày trước, tập đoàn này vừa đạt cột mốc vốn hóa hơn 1.000 tỷ USD nhờ kỳ vọng bùng nổ từ thị trường chip AI và bộ nhớ băng thông cao HBM. Sự tăng trưởng mạnh mẽ giúp Samsung lấy lại vị thế trong cuộc cạnh tranh với nhiều đối thủ quốc tế.
Tuy nhiên, nguy cơ đình công đang phủ bóng lên tham vọng mở rộng của hãng. Một số tổ chức tài chính cảnh báo nếu cuộc đình công diễn ra đúng kế hoạch, Samsung có thể mất hàng tỷ USD doanh thu do hoạt động sản xuất đình trệ. Thậm chí, tình trạng thiếu hụt nguồn cung chip có thể khiến giá bán linh kiện toàn cầu biến động mạnh trong thời gian ngắn.
Điểm đáng chú ý là phong trào công đoàn tại Samsung đã thay đổi mạnh trong vài năm gần đây. Từng nổi tiếng với văn hóa doanh nghiệp chống công đoàn, Samsung hiện chứng kiến số lượng thành viên công đoàn tăng nhanh khi người lao động muốn có tiếng nói lớn hơn trong các quyết định về lương thưởng và môi trường làm việc.
Trong bối cảnh ngành bán dẫn toàn cầu bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt xoay quanh AI, mọi gián đoạn tại Samsung đều có thể tạo ra hiệu ứng lan rộng. Cuộc đối đầu lần này vì thế không chỉ là câu chuyện nội bộ của một tập đoàn công nghệ, mà còn phản ánh áp lực ngày càng lớn giữa tăng trưởng lợi nhuận và quyền lợi người lao động trong kỷ nguyên AI.
