Trong khi lượng khách quốc tế đến Việt Nam liên tục tăng trưởng mạnh, doanh thu từ mua sắm vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Thực tế này đang đặt ra bài toán lớn cho ngành du lịch và bán lẻ Việt Nam: làm sao để giữ dòng tiền chi tiêu của du khách ở lại trong nước thay vì chảy ra nước ngoài. Tại hội thảo “Khơi thông sức mua, kích cầu tiêu dùng” do Báo Thanh Niên tổ chức, bà Lê Hồng Thủy Tiên – Tổng giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương – đã đưa ra loạt đề xuất chiến lược nhằm thúc đẩy mô hình du lịch mua sắm và đưa Việt Nam trở thành điểm đến shopping tourism mới của châu Á.
Theo bà Lê Hồng Thủy Tiên, nghịch lý hiện nay là khách quốc tế đến Việt Nam ngày càng đông nhưng mức chi tiêu cho mua sắm còn khá thấp. Trong năm 2024, khách quốc tế chi khoảng 12,19 tỷ USD tại Việt Nam, trong khi người Việt chi tiêu ở nước ngoài lên tới 12,57 tỷ USD. Điều đó đồng nghĩa Việt Nam đang “nhập siêu du lịch” gần 400 triệu USD – một con số cho thấy sức hút mua sắm trong nước vẫn chưa đủ mạnh.
Từ thực tế đó, nữ CEO IPPG đề xuất xây dựng các outlet quy mô quốc gia – mô hình đã rất thành công tại nhiều quốc gia như Thái Lan, Nhật Bản hay Hàn Quốc nhưng vẫn còn thiếu vắng tại Việt Nam. Theo bà, outlet không chỉ là nơi bán hàng giảm giá mà cần được phát triển như tổ hợp mua sắm – giải trí – du lịch hiện đại, nơi các thương hiệu quốc tế và hàng Việt chất lượng cao cùng hiện diện trong một không gian chuyên nghiệp.
Bà Thủy Tiên cho rằng để mô hình outlet phát triển đúng bản chất, cần có cơ chế đặc thù về quỹ đất và chính sách ưu đãi. Outlet có đặc điểm giảm giá quanh năm, biên lợi nhuận thấp và thời gian thu hồi vốn dài nên rất khó triển khai nếu vẫn áp dụng cơ chế đấu giá đất giống bất động sản thương mại thông thường. Bên cạnh đó, bà cũng kiến nghị nâng trần khuyến mãi lên trên mức 50% để tạo hành lang pháp lý phù hợp cho hoạt động outlet.
Không chỉ dừng lại ở hạ tầng bán lẻ, CEO IPPG còn đặc biệt nhấn mạnh vai trò của hệ thống hoàn thuế VAT cho khách quốc tế. Theo bà, dù Việt Nam đã áp dụng chính sách hoàn thuế nhưng quy trình hiện nay vẫn chưa đủ thuận tiện để cạnh tranh với các quốc gia trong khu vực. Vì vậy, cần nhanh chóng số hóa toàn bộ hệ thống, kết nối doanh nghiệp với cơ quan thuế và hải quan thông qua nền tảng hóa đơn điện tử, đồng thời nghiên cứu mô hình hoàn thuế ngay tại điểm bán đối với một số nhóm hàng phù hợp.
Một điểm đáng chú ý trong các đề xuất của bà Lê Hồng Thủy Tiên là việc nâng tầm thương hiệu Việt trong hệ sinh thái du lịch mua sắm. Theo bà, nếu muốn biến Việt Nam thành điểm đến hấp dẫn, cần có những sản phẩm mang bản sắc riêng, tạo được dấu ấn với du khách quốc tế. Người tiêu dùng hiện đại không chỉ tìm kiếm hàng hiệu mà còn muốn mang về những món quà gắn với văn hóa, làng nghề và câu chuyện Việt Nam.
Trong nhiều năm qua, IPPG đã phối hợp cùng UN Women và VCCI để hỗ trợ các doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ đưa sản phẩm vào hệ thống bán lẻ và cửa hàng miễn thuế. Tuy nhiên, bà cho rằng quy mô hiện vẫn còn hạn chế và cần được nâng lên thành chương trình cấp quốc gia nhằm đưa hàng trăm thương hiệu Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi bán lẻ du lịch.
Ngoài outlet, bà Lê Hồng Thủy Tiên còn đề xuất phát triển các tổ hợp thương mại – văn hóa – du lịch quy mô lớn tại các đô thị trọng điểm. Bà lấy ICONSIAM làm ví dụ điển hình khi kết hợp mua sắm cao cấp với văn hóa bản địa, ẩm thực và không gian trải nghiệm truyền thống. Theo bà, với lợi thế sở hữu nhiều địa phương giàu bản sắc văn hóa, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng những mô hình tương tự mang đậm tinh thần Việt.
Đặc biệt, nữ doanh nhân đề xuất cần định danh “thương mại du lịch” là một hình thức xuất khẩu tại chỗ. Khi khách quốc tế mua hàng Việt ngay tại Việt Nam, toàn bộ giá trị gia tăng sẽ được giữ lại trong nước, giảm chi phí logistics, hạn chế trung gian và góp phần nâng tầm thương hiệu Việt trên thị trường quốc tế.
Với hàng loạt đề xuất mang tính chiến lược, bà Lê Hồng Thủy Tiên đang cho thấy tham vọng đưa du lịch mua sắm trở thành động lực tăng trưởng mới của kinh tế Việt Nam, nơi du khách không chỉ đến để tham quan mà còn sẵn sàng chi tiêu, trải nghiệm và mang theo giá trị Việt ra thế giới.
Thạch Thảo
